Διαβήτης

Ο διαβήτης είναι μια ετερογενής μεταβολική νόσος με κοινό χαρακτηριστικό τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα.  Ταξινομείται στους παρακάτω τύπους:

Τύποι Διαβήτη

Συμβαίνει όταν το πάγκρεας παράγει ελάχιστη ή καθόλου ινσουλίνη. Αυτό συμβαίνει γιατί το ανοσοποιητικό σύστημα (που φυσιολογικά καταπολεμάει  ιούς και βακτήρια) επιτίθεται και καταστρέφει τα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη. ( αυτοάνοσο νόσημα) Έτσι χωρίς ινσουλίνη η γλυκόζη δεν μπορεί να μπει στα κύτταρα και παραμένει αυξημένη στην κυκλοφορία. Συμβαίνει κυρίως σε παιδιά αλλά μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Συχνά συνυπάρχει με άλλα αυτοάνοσα νοσήματα.

Είναι η πιο συχνή μορφή της νόσου και αφορά το 90-95% των διαβητικών.  Συμβαίνει όταν τα κύτταρα παρουσιάζουν αντίσταση στην δράση της ινσουλίνης .Αυτό σημαίνει ότι ενώ παράγεται κάποια ποσότητα ινσουλίνης αυτή δεν χρησιμοποιείται ικανοποιητικά. Έτσι η γλυκόζη δεν μεταφέρεται στα κύτταρα και παραμένει  υψηλή στο αίμα. Σε πιο προχωρημένα στάδια  κάμπτεται και η ικανότητα παραγωγής ινσουλίνης από το πάγκρεας το οποίο τελικά εξαντλείται. Είναι πιο πιθανό κάποιος να αναπτύξει ΣΔ2 αν είναι υπέρβαρος, αλλά δεν σημαίνει ότι όλοι οι υπέρβαροι αναπτύσσουν  διαβήτη

Είναι μια προσωρινή μορφή διαβήτη που εμφανίζεται μόνο κατά την κύηση ( αφορά το 3-5 % κυήσεων). Συμβαίνει γιατί ο πλακούντας παράγει  διαβητογόνες ορμόνες που εμποδίζουν δράση της ινσουλίνης .Συνήθως είναι ασυμπτωματικός  για αυτό σχεδόν όλες οι γυναίκες ελέγχονται προληπτικά  κατά την κύηση. Αν διαπιστωθεί διαβήτης κύησης, οι περισσότερες γυναίκες ρυθμίζονται αν ακολουθούσουν ειδική δίαιτα. Σε κάποιες λίγες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί η χρήση ινσουλίνης.  Ο Διαβήτης κύησης έχει συνέπειες για την μητέρα και το μωρό, τόσο κατά την διάρκεια της κύησης όσο και μακροπρόθεσμα. Ενδεικτικά αναφέρουμε αυξημένο κίνδυνο προεκλαμψίας, εμβρυικού θανάτου, μακροσωμίας νεογνού και εμφάνισης ΣΔ2 στην μητέρα και παχυσαρκία στον απόγονο στο μέλλον

(μονογονιδιακές μορφές, διαβήτης μετά από μεταμόσχευση , κυστική ίνωση, παγκρεατίτιδα, χρήση κορτιζόνης κτλ)

 

Ο ΣΔ1 εμφανίζεται  ταχέως με τα κλασικά συμπτώματα που είναι  πολυουρία, πολυδιψία και απώλεια βάρους ενώ στο 1/3 των περιπτώσεων εκδηλώνεται με διαβητική κετοξεωση . Αντίθετα ο ΣΔ2 μπορεί να παραμείνει αδιάγνωστος για πολλά χρόνια  γιατί η γλυκόζη ανεβαίνει σταδιακά και στα  πρώτα στάδια δεν εμφανίζονται  συμπτώματα. Μάλιστα θεωρείται ότι η νόσος  έχει αρχίσει  5-10 έτη πριν διαγνωστεί  ενώ αρκετοί ασθενείς  διαγιγνώσκονται μέσω των επιπλοκών  της νόσου ( πχ έμφραγμα). Άλλα συμπτώματα συχνά στον ΣΔ2 είναι η κόπωση, το θάμβος όρασης και οι συχνές λοιμώξεις

Η διάγνωση γίνεται με  εξέταση αίματος .

Διαβητικός θεωρείται κάποιος αν

  • Το σάκχαρο νηστείας ( τελευταίο γεύμα τουλάχιστον 8ωρες πριν) είναι ίσο ή πάνω από126 mg/dl ( μπορεί να χρειαστεί επιβεβαίωση)
  • Μια τυχαία τιμή σακχάρου είναι ίση ή πάνω από 200 mg/dl με τα τυπικά συμπτώματα που αναφέραμε.
  • Τιμή γλυκοζυλιωμενης αιμοσφαιρίνης ( μέσος όρος σακχάρου το τελευταίο τρίμηνο) ίση ή πάνω από 6.5%
  • Το σάκχαρο, 2 ώρες μετά την χορήγηση 75 γρ γλυκόζης είναι ίσο ή πάνω από 200 mg/dl

Μύθος "Αν έχω σάκχαρο που κυμαίνεται από 130-140 , δεν χρειάζεται να ασχολούμαι και πάρα πολύ..."

Πολλοί άνθρωποι βολεύονται στο να πιστεύουν ότι δεν υπάρχει πρόβλημα μιας και δεν έχουν διαβήτη αλλά «ζαχαράκι». Με τον υποκοριστικό αυτό όρο μειώνουν τη σημασία του προβλήματος. Από την στιγμή που το σάκχαρο νηστείας είναι πάνω από 126mg/dl και τεθεί η διάγνωση του διαβήτη, θα πρέπει κανείς να φροντίζει για την άριστη ρύθμισή του αυτού και των συνοδών παραγόντων κινδύνου.

Προδιαβήτης

Είναι μια ενδιάμεση κατάσταση όπου τα επίπεδα γλυκόζης είναι υψηλότερα του φυσιολογικού, αλλά όχι τόσο ώστε να χαρακτηριστούν ως διαβήτης. Με τον χρόνο όμως μπορεί να οδηγήσει σε διαβήτη τύπου 2. Επίσης σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου . Είναι κάπως δύσκολο να το εντοπιστεί και για αυτό πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι το έχουν.

Επιπλοκές διαβήτη

Ένας κακώς ρυθμιζόμενος διαβήτη οδηγεί σε επικίνδυνες επιπλοκές . Ο διαβήτης είναι η συχνότερη αιτία τύφλωσης, νεφρικής ανεπάρκειας τελικού σταδίου που οδηγεί σε αιμοκάθαρση και μη τραυματικού ακρωτηριασμού κάτω άκρων. Επίσης μπορεί να προκαλέσει έμφραγμα, καρδιακή ανεπάρκεια , αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και καταστροφή των νεύρων . Ένα πολύ υψηλό ή πολύ χαμηλό σάκχαρο (υπογλυκαιμία) μπορεί να είναι απειλητικές για την ζωή καταστάσεις. Κρατώντας κανείς σωστά ρυθμισμένο το διαβήτη του μειώνεται ο κίνδυνος αυτών των επιπλοκών. Αν ήδη υπάρχουν, η καλή ρύθμιση εμποδίζει το να γίνουν χειρότερες.

close up of male finger with blood and glucometer

Θεραπεία

Ακρογωνιαίος λίθος της  ρύθμισης  για κάθε μορφή διαβήτη είναι η ισορροπημένη διατροφή και η άσκηση. Η  θεραπεία εξαρτάται από το είδος του διαβήτη πχ ο διαβήτης τύπου 1 θεραπεύεται αποκλειστικά με ινσουλίνη. Για τον διαβήτη τύπου 2 υπάρχουν πολλές θεραπευτικές επιλογές. Ελπιδοφόρο είναι ότι  νεότερα φάρμακα έχουν μειώσει την καρδιαγγειακή  νοσηρότητα και θνητότητα σε διαβητικούς ασθενείς που είναι η κύρια αιτία θανάτου αυτών των ασθενών. Η επιλογή της θεραπείας  εξαρτάται από την νεφρική , ηπατική  και καρδιακή λειτουργία και τις συν νοσηρότητες του ασθενούς και είναι εξατομικευμένη. Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός το ίδιο και η θεραπεία του.